วิดีโอนี้สรุปประวัติความเป็นมาของ อำเภอกันทรลักษ์ จังหวัดศรีสะเกษ โดยมีรายละเอียดที่สำคัญดังนี้ครับ
จุดเริ่มต้นและการตั้งเมือง
- พ.ศ. 2411: เดิมชื่อ เมืองอุทุมพรพิสัย ขึ้นกับเมืองขุขันธ์ ต่อมามีการขอตั้ง “บ้านห้วยลำแสน” และ “บ้านห้วยกันตรวจ” ขึ้นเป็นเมือง
- พระบาทสมเด็จพระจอมเกล้าเจ้าอยู่หัว (ร.4) โปรดเกล้าฯ ให้ยกบ้านห้วยลำแสนเป็น เมืองกันทรลักษ์ และยกบ้านห้วยกันตรวจเป็นเมืองอุทุมพรพิสัย โดยตั้ง “พระกันทรลักษ์บาล” (พิมพ์) เป็นเจ้าเมืองกันทรลักษ์คนแรก
การย้ายเมืองเนื่องจากข้อพิพาทและโรคระบาด
- ข้อพิพาทกับฝรั่งเศส: หลังจากตั้งเมืองได้ไม่นาน ทางฝรั่งเศสทักท้วงว่าไทยรุกล้ำดินแดนอินโดจีน จึงมีการตรวจสอบและย้ายเมืองกันทรลักษ์มาตั้งที่ “บ้านบักดอง” (ปัจจุบันอยู่ในเขตอำเภอขุนหาญ) ซึ่งยังมีเสาหลักเมืองเก่าปรากฏอยู่จนถึงปัจจุบัน
- พ.ศ. 2411: รัชกาลที่ 4 เสด็จสวรรคต และต่อมาพระกันทรลักษ์บาล เจ้าเมือง ก็เสียชีวิตด้วยไข้ป่า ทำให้ราษฎรเกิดความหวาดกลัว
- การรวมเมือง: จึงมีการย้ายเมืองกันทรลักษ์จากบ้านบักดองมาสมทบกับเมืองอุทุมพรพิสัยที่ “บ้านผือ” (ตำบลเมืองในปัจจุบัน)
การย้ายมาสู่ที่ตั้งปัจจุบัน (บ้านน้ำอ้อม)
- พ.ศ. 2432: เจ้าเมืองอุทุมพรพิสัย (ขุนอนันตภักดี) เห็นว่า “ป่าจัมบก” ใกล้บ้านน้ำอ้อมมีทำเลดีกว่า จึงย้ายที่ทำการเมืองมาตั้งที่บ้านโนนบก ใกล้กับบ้านน้ำอ้อม
- มีการตัดถนนจากบ้านผือตรงมายังบ้านน้ำอ้อม ซึ่งปัจจุบันคือ ถนนอนันตภักดี เพื่อเป็นเกียรติแก่ขุนอนันตภักดี
การเปลี่ยนชื่อและการปรับฐานะ
- พ.ศ. 2460: เมืองอุทุมพรพิสัยถูกลดฐานะเป็นอำเภอ และเปลี่ยนชื่อเป็น อำเภอน้ำอ้อม ตามชื่อหมู่บ้านที่ตั้ง
- พ.ศ. 2480: กระทรวงมหาดไทยเปลี่ยนชื่อกลับเป็น อำเภอกันทรลักษณ์ (สะกดด้วย ณ การันต์ในตอนนั้น) เพื่อให้สอดคล้องกับประวัติศาสตร์
- พ.ศ. 2515: นายอำเภอสุวรรณ สุภาผล ได้เสนอเปลี่ยนการสะกดเป็น “กันทรลักษ์” (ษ การันต์) ซึ่งใช้มาจนถึงปัจจุบัน
ความหมายของชื่อ: “กันทร” แปลว่า ลำห้วย หรือ ซอกเขา ส่วน “ลักษ์” สื่อถึง “แสน” ซึ่งมาจากชื่อหมู่บ้านดั้งเดิมคือ “บ้านห้วยลำแสน” นั่นเองครับ